rowniania-chemiczne-na-tablicy

Matura z chemii – co wolno mieć, ile zadań, ile punktów.

Najczęściej zadawane pytania odnośnie matury z chemii.

mgr inż. Anna Pajdak | egzaminatorka maturalna z chemii | Kursy z chemii
Aktualizacja: 29 września 2026 r. Artykuł dotyczy matury rozszerzonej w Formule 2023.

Na maturze z chemii liczą się wiedza, czytelny zapis rozwiązania i uważne wykonanie polecenia. W stresie łatwo pominąć jednostkę, przeoczyć warunek reakcji albo zapomnieć o karcie odpowiedzi. Warto przećwiczyć te elementy jeszcze przed egzaminem.

Jako egzaminatorka maturalna zebrałam odpowiedzi na pytania o arkusz, dozwolone przybory i zasady oceniania. Przy każdej znajdziesz moją praktyczną wskazówkę. Potraktuj je jak listę rzeczy, które możesz zrobić, żeby Twoja wiedza przełożyła się na punkty.

Ile zadań jest na maturze z chemii?

Na maturze z chemii w Formule 2023 jest około 45 zadań, rozumianych jako polecenia. Tak określa budowę arkusza informator CKE. [1]

To nie oznacza zawsze 45 głównych numerów: pod wspólnym opisem mogą pojawić się podzadania, np. 10.1 i 10.2. Liczba i układ poleceń mogą się różnić między arkuszami. Czytaj także informację wspólną dla całej grupy zadań.

Komentarz egzaminatorki: Zanim uznasz, że nie potrafisz zrobić całej grupy zadań, przeczytaj każde polecenie osobno. Nawet jeśli jedno jest trudne, kolejne może być znacznie prostsze.

Ile jest punktów na maturze z chemii?

Na maturze rozszerzonej z chemii można uzyskać maksymalnie 60 punktów. Maksymalną punktację znajdziesz na okładce arkusza. [3]

Jeden punkt odpowiada około 1,67 punktu procentowego, a cztery punkty około 6,67 punktu procentowego przed zaokrągleniem wyniku. Dlatego znaczenie ma zarówno rozbudowane zadanie obliczeniowe, jak i krótka, poprawna odpowiedź za jeden punkt.

Komentarz egzaminatorki: Nie rezygnuj z rozbudowanych zadań. Zrób w nich maksymalnie tyle, ile potrafisz. Nawet jeśli nie dojdziesz do końca, możesz zdobyć część punktów. Na maturze każdy punkt jest bezcenny.

Ile trwa matura z chemii?

Matura z chemii trwa standardowo 180 minut, czyli 3 godziny. Osoby uprawnione do dostosowania warunków mogą mieć wydłużony czas. [1]

Podczas treningu proponuję przeznaczyć około 170 minut na rozwiązywanie, a ostatnie 10 minut na sprawdzenie pracy i karty odpowiedzi. To mój sposób planowania czasu, który mieści się w regulaminowych 180 minutach.

Komentarz egzaminatorki: Przećwicz taki podział na pełnym arkuszu, żeby sprawdzić, ile czasu naprawdę potrzebujesz na kontrolę odpowiedzi.

Co można mieć na maturze z chemii?

Na maturze z chemii w Formule 2023 korzystasz z czarnego długopisu lub pióra, kalkulatora naukowego, linijki oraz tablic CKE. Broszurę z tablicami zapewnia szkoła; długopisy zmazywalne są niedozwolone, a rysunki wykonujesz długopisem. [2]

Przed wyjściem przygotuj:

  • dokument ze zdjęciem potwierdzający tożsamość;
  • dwa sprawdzone długopisy z czarnym tuszem;
  • kalkulator naukowy i linijkę, jeśli przynosisz własne;
  • butelkę wody, którą podczas pracy ustawisz na podłodze przy stoliku. [3]

Komentarz egzaminatorki: Dzień przed maturą przygotuj wszystkie przybory, dokument i dwa czarne długopisy. Sprawdź też kalkulator, żeby w dniu egzaminu nic Cię nie zaskoczyło.

Czy na maturze z chemii można mieć kalkulator naukowy?

Tak, na maturze z chemii w Formule 2023 kalkulator naukowy jest dozwolonym, obowiązkowym przyborem, który zapewnia zdający albo szkoła. Musi spełniać wymagania CKE. [2]

Powinien obsługiwać logarytmy, funkcje trygonometryczne i odwrotne oraz potęgi o dowolnym rzeczywistym wykładniku. Nie może mieć funkcji programowania, łączności z internetem lub innymi urządzeniami, rejestrowania ani odtwarzania obrazu i dźwięku. Nie może zawierać wzorów, praw, opisów zjawisk ani rozwiązań zadań.

Przećwicz logarytmy, nawiasy, potęgi i zapis wykładniczy. W Formule 2015 obowiązuje kalkulator prosty. [2]

Komentarz egzaminatorki: Ćwicz na modelu, którego użyjesz na egzaminie, a jeśli kalkulator zapewnia szkoła, poproś wcześniej o możliwość poznania jego obsługi.

Czy na maturze z chemii można mieć linijkę?

Tak, na maturze z chemii można mieć linijkę; jest ona przyborem fakultatywnym, czyli nieobowiązkowym. Może ją zapewnić zdający lub szkoła. [2]

Przyda się przy wykresach i odczytywaniu danych z tabel. Przesuwając ją wzdłuż wiersza, łatwiej sprawdzisz, czy przypisujesz wartość właściwej substancji.

Komentarz egzaminatorki: Polecam zabrać linijkę szczególnie do pracy z tabelą potencjałów, w której łatwo odczytać liczbę z sąsiedniego wiersza.

Jakie tablice są dostępne na maturze z chemii?

Na maturze z chemii otrzymujesz broszurę CKE „Wybrane wzory i stałe fizykochemiczne na egzamin maturalny z biologii, chemii i fizyki”. Zawiera m.in. układ okresowy, stałe dysocjacji, iloczyny rozpuszczalności i potencjały standardowe. [4]

W obecnej broszurze dla Formuły 2023 szybko odnajdziesz:

Czego szukaszStrona w broszurze
Stałe dysocjacji wybranych kwasów i zasad9
Iloczyny rozpuszczalności10
Wskaźniki kwasowo-zasadowe11
Potencjały standardowe redukcji12

Pobierz tablice maturalne CKE i korzystaj z nich podczas powtórek. Przy wskaźnikach sprawdzaj zarówno barwy, jak i przedział pH, w którym następuje zmiana.

Komentarz egzaminatorki: Musisz wiedzieć, czego i gdzie szukać w tablicach. Na maturze regularnie pojawiają się zadania, w których potrzebną wartość trzeba samodzielnie znaleźć w tablicach CKE — dlatego korzystaj z nich przez cały rok, a nie dopiero przed egzaminem.

Czy na maturze z chemii trzeba przenosić odpowiedzi na kartę?

Tak, w Formule 2023 trzeba przenieść na kartę odpowiedzi rozwiązania wskazanych w arkuszu zadań zamkniętych, chyba że zdający jest zwolniony z tego obowiązku. W tych zadaniach oceniana jest odpowiedź na karcie. [3]

Czytaj instrukcję i porównuj numery zadań z numerami pól. Gdy zmienisz wybór w zeszycie, sprawdź również kartę. Kontrolę wykonaj przed końcem czasu pracy.

Komentarz egzaminatorki: Zostaw sobie około 10 minut na końcowe sprawdzenie karty, bo poprawna odpowiedź zaznaczona przy niewłaściwym numerze nie pokaże Twojej wiedzy.

Jak rozwiązywać zadania z długą informacją wstępną?

Zacznij od ustalenia, czego wymaga polecenie, a następnie wyszukaj w informacji wstępnej dane i zależności potrzebne do odpowiedzi. Długi opis może zawierać wskazówkę, bez której rozwiązanie nie jest możliwe.

Zaznacz wielkość szukaną, warunki doświadczenia i znaczenie symboli we wzorze. Jeśli pojawia się nieznana metoda, przeczytaj jej opis i połącz go z posiadaną wiedzą. Sama nowa nazwa nie oznacza jeszcze, że całe zadanie wykracza poza podstawę programową.

Komentarz egzaminatorki: Jeśli tylko się da, zacznij rozwiązanie od zapisania równania reakcji. Bardzo często od razu porządkuje ono całe zadanie i pokazuje, jak wykorzystać podane dane.

Ile zadań problemowych może być na maturze z chemii?

Informator CKE przewiduje co najmniej jedno zadanie problemowe, za które można uzyskać 4 albo 5 punktów. Nie oznacza to gwarancji dokładnie jednego takiego zadania. [1]

Takie polecenie może łączyć różne umiejętności, np. odczyt wykresu z obliczeniami. Podziel rozwiązanie na etapy i wyraźnie zapisuj otrzymane wielkości. Przykłady wraz z omówieniem punktacji znajdziesz w artykule Zadania problemowe z chemii za 4 punkty.

Komentarz egzaminatorki: Zamiast oceniać zadanie po długości opisu, poszukaj etapu, który umiesz wykonać samodzielnie.

Czy można dostać punkty za niedokończone rozwiązanie?

Tak, jeśli poprawnie wykonany fragment spełnia kryterium punktowane w zasadach oceniania konkretnego zadania. Samo wypisanie danych albo wykonanie dowolnego obliczenia nie zapewnia punktu. [1]

W zadaniu problemowym można otrzymać punkty za określony postęp. W typowym zadaniu obliczeniowym za 2 punkty potrzebne jest natomiast pokazanie metody łączącej dane z szukaną wielkością. W wielu zadaniach poprawna metoda z błędem rachunkowym pozwala zachować część punktów, ale ostatecznie zawsze decydują szczegółowe kryteria oceniania konkretnego zadania.

Komentarz egzaminatorki: Zostaw czytelny zapis poprawnego etapu, nawet gdy nie potrafisz kontynuować, żeby egzaminator mógł go ocenić.

Czy w zadaniach obliczeniowych wystarczy podać wynik?

Nie, rozwiązanie powinno pokazywać tok rozumowania prowadzący od danych do szukanej wielkości. Poprawna liczba bez widocznej metody może nie wystarczyć do uzyskania punktów. [1]

Zapisuj użyte zależności, podstawienia i znaczenie obliczanych wielkości. Nie musisz rozpisywać każdego mnożenia wykonanego kalkulatorem. Z rozwiązania ma jednak wynikać, dlaczego używasz właśnie tych danych i jak dochodzisz do odpowiedzi. Wyróżnij wynik końcowy.

Komentarz egzaminatorki: Po zapisaniu rozwiązania sprawdź, czy osoba czytająca potrafiłaby odtworzyć Twoją metodę bez dopowiadania brakujących kroków.

Dlaczego warto zapisywać obliczenie masy molowej?

Zapis obliczenia masy molowej pozwala odróżnić pomyłkę rachunkową od błędnego zastosowania wzoru związku. Według CKE błędną masę molową traktuje się jako błąd metody, chyba że przedstawiony zapis jednoznacznie wskazuje wyłącznie na błąd rachunkowy. [1]

Przykładowo, przy zaokrąglonych masach atomowych:

M(Ca(OH)₂) = (40 + 2 × 16 + 2 × 1) g·mol⁻¹ = 74 g·mol⁻¹.

Taki zapis pokazuje uwzględnienie dwóch atomów tlenu i dwóch atomów wodoru. Jeżeli zadanie określa dokładność mas atomowych lub molowych, zastosuj ją również tutaj.

Komentarz egzaminatorki: Traktuj zapis masy molowej jak część rozwiązania, dzięki której sposób liczenia pozostaje widoczny również wtedy, gdy pomylisz się przy dodawaniu.

Jak zaokrąglać wyniki na maturze z chemii?

Zaokrąglaj zgodnie z poleceniem, a gdy nie podano dokładności, informator CKE zaleca wynik końcowy z trzema cyframi znaczącymi. Wyników pośrednich nie przybliżaj bardziej niż do trzech cyfr znaczących; bezpiecznie jest zachować więcej cyfr do końca obliczeń. [1]

Cyfry znaczące to nie to samo co miejsca po przecinku: 0,0123 ma trzy cyfry znaczące, a 12,30 ma ich cztery. Zaokrąglenie 0,01236 do trzech cyfr znaczących daje 0,0124. Sprawdź też jednostkę i przeliczenia objętości, np. 250 cm³ = 0,250 dm³.

Komentarz egzaminatorki: Na końcu zadania wróć do polecenia i sprawdź osobno szukaną wielkość, jednostkę oraz wymaganą dokładność.

Jak napisać uzasadnienie, za które można otrzymać punkt?

Uzasadnienie powinno wskazywać przyczynę i wynikający z niej skutek oraz odpowiadać dokładnie na polecenie. Samo powtórzenie obserwacji nie wyjaśnia, dlaczego do niej doszło. [1]

Nazwij substancję, proces albo element budowy, o którym piszesz. Jeśli otrzymujesz dane lub wykres, odwołaj się do nich. Przykładowo: „Wzrost temperatury zwiększa wydajność reakcji endotermicznej, ponieważ sprzyja przemianie pochłaniającej ciepło”. Unikaj kilku sprzecznych odpowiedzi podanych „na zapas”.

Komentarz egzaminatorki: W uzasadnieniach trzymaj się schematu: przyczyna → mechanizm → skutek. To pomaga zbudować pełną odpowiedź i nie zatrzymać się na samym powtórzeniu treści polecenia.

Od czego zacząć zadanie z doświadczeniem chemicznym?

Zacznij od ustalenia, jakie substancje reagują, w jakich warunkach i jakie zmiany mogą temu towarzyszyć. Pomocnicze zapisanie równania często ułatwia przewidzenie obserwacji.

Gdy wybierasz odczynnik z listy, zaznacz go jednoznacznie. Błędny wybór może wpływać na ocenę dalszych części zadania. Rozróżniaj obserwację, np. pojawienie się białego osadu, od wniosku o powstaniu określonej substancji. Równanie zapisz w odpowiedzi, jeżeli wymaga tego polecenie. [1]

Komentarz egzaminatorki: Najpierw upewnij się, że przewidujesz właściwą reakcję, a dopiero potem opisuj to, co można zobaczyć w probówce.

Jak zapisywać równania reakcji i strzałki?

Równanie musi mieć wymaganą formę, poprawny bilans atomów i ładunku oraz uwzględniać warunki podane w zadaniu. Sprawdź przede wszystkim, czy potrzebny jest zapis cząsteczkowy, jonowy pełny czy jonowy skrócony. [1]

Dla reakcji odwracalnych ucz się zapisywać strzałkę równowagi ⇌. CKE wskazuje jednak, że jej brak w równaniu reakcji, w której ustala się równowaga, nie powoduje utraty punktów. Odmienna sytuacja to użycie strzałki równowagi zamiast → tam, gdzie trzeba określić kierunek przemiany, np. w reakcji redoks: taki zapis jest błędem. [1]

Komentarz egzaminatorki: Jeśli masz wątpliwości, bezpieczniej zapisać strzałkę w jedną stronę → niż użyć ⇌ tam, gdzie trzeba jednoznacznie określić kierunek przemiany.

Na co uważać we wzorach związków organicznych?

We wzorach organicznych trzeba zachować poprawną wiązalność atomów i właściwe miejsca przyłączenia grup. Kreska nie może sugerować wiązania z innym atomem niż ten, który rzeczywiście łączy fragmenty cząsteczki. [1]

CKE dopuszcza zapis CH₃– zamiast H₃C– oraz NH₂– zamiast H₂N–. Nie dopuszcza natomiast –⁠HO zamiast –⁠OH dla grupy hydroksylowej ani –⁠COH zamiast –⁠CHO dla grupy aldehydowej. Liczy się sens całego wzoru, a nie tylko obecność właściwych liter. [1]

Komentarz egzaminatorki: Po narysowaniu wzoru prześledź wiązania atom po atomie, zwłaszcza przy grupach funkcyjnych i rozgałęzieniach.

Jakie zjawiska trzeba rozpoznać bez podania ich nazwy?

Z treści doświadczenia trzeba umieć rozpoznać m.in. amfoteryczność, hydrolizę, pasywację oraz znaczenie nadmiaru i niedomiaru reagentów. Polecenie nie musi wprost nazywać zagadnienia, które sprawdza.

Powtórz reakcje metali z kwasami utleniającymi, wpływ stężenia i temperatury oraz warunki wytrącania osadów. Zwracaj uwagę na ilości odczynników i kolejność ich dodawania. Opis „dodawano roztwór, aż osad się rozpuścił” powinien skłonić Cię do analizy kolejnych przemian.

Komentarz egzaminatorki: Czytając opis, pytaj siebie, dlaczego autor podał właśnie ten warunek, zamiast traktować go jako nieistotny szczegół.

Kiedy korzystać ze stałej Ka, a kiedy ze stałej Kb?

Ka opisuje równowagę oddawania protonu przez kwas, a Kb równowagę przyjmowania protonu przez zasadę w reakcji z wodą. Najpierw ustal rolę analizowanej substancji, a potem dobierz stałą.

W typowym zapisie reakcji kwasu z wodą po stronie produktów występuje H₃O⁺, a reakcji zasady z wodą: OH⁻. Przy hydrolizie soli rozpoznaj jon reagujący z wodą. Nie podstawiaj automatycznie stałej kwasu do obliczeń dotyczących jego sprzężonej zasady; w tej samej temperaturze ich stałe wiąże zależność Ka · Kb = Kw.

Komentarz egzaminatorki: Zanim wstawisz liczbę z tablic do wzoru, zapisz równanie analizowanej równowagi i sprawdź, której drobiny dotyczy stała.

Jak rozpoznać anodę i katodę w ogniwie galwanicznym?

W ogniwie galwanicznym na anodzie zachodzi utlenianie, a na katodzie redukcja. Przy porównywaniu potencjałów redukcji anodą jest półogniwo o niższym potencjale w danych warunkach.

Jeżeli zadanie dotyczy warunków standardowych, porównujesz potencjały standardowe z tablic. Gdy podano inne warunki i zależność pozwalającą obliczyć potencjały, uwzględnij te dane. Przy każdym odczycie sprawdź znak wartości i odpowiadającą jej reakcję elektrodową.

Komentarz egzaminatorki: SEM ogniwa galwanicznego powinna wyjść dodatnia. Jeśli otrzymujesz wartość ujemną, sprawdź, czy prawidłowo ustaliłeś anodę i katodę.

Jakich pojęć chemicznych nie warto mylić na maturze?

Szybki przegląd najczęściej mylonych pojęć

PojęcieO czym pamiętać
Konfiguracja elektronowa i liczby kwantoweKorzystaj z układu okresowego i sprawdzaj zależności między liczbami kwantowymi; nie zakładaj stałej kolejności działów w arkuszu.
Hybrydyzacja i kształt cząsteczkiPodaj to, o co pyta polecenie; ta sama hybrydyzacja atomu centralnego może występować w cząsteczkach o różnych kształtach.
Wiązania wodoroweOpisuj oddziaływania między cząsteczkami wody; wewnątrz cząsteczki wiązania O–H są kowalencyjne spolaryzowane.
Oznaczenia cis–trans oraz E/ZNie utożsamiaj automatycznie cis z Z ani trans z E; są to różne sposoby opisu konfiguracji.
Forma mezoSama obecność centrów stereogenicznych nie przesądza o chiralności; analizuj symetrię całej cząsteczki, np. odpowiedniej formy kwasu winowego.

Komentarz egzaminatorki: Podkreśl w poleceniu nazwę właściwości, którą masz określić, żeby nie podać poprawnej informacji odpowiadającej na inne pytanie.

Co zrobić, gdy zbyt długo rozwiązujesz jedno zadanie?

Jeśli przestajesz robić postępy, zaznacz zadanie i przejdź dalej, a wróć do niego, gdy zostanie czas. W kolejnych poleceniach możesz znaleźć punkty, które potrafisz zdobyć szybciej.

Zostaw czytelny zapis dotychczasowej pracy. Nie wykreślaj poprawnego fragmentu tylko dlatego, że brakuje Ci pomysłu na dalszą część. Kontroluj czas, a trudność oceniaj po treści polecenia, nie po jego miejscu w arkuszu.

Komentarz egzaminatorki: Nie pozwól, żeby jedno zadanie odebrało Ci możliwość przeczytania pozostałych i wykorzystania wiedzy z innych działów.

Jak ćwiczyć arkusze, żeby lepiej przygotować się do matury?

Rozwiązuj pełne arkusze w wyznaczonym czasie, z tablicami i kalkulatorem, a po zakończeniu przeanalizuj każde zadanie. Sam wynik procentowy nie pokaże Ci, co zmienić w nauce.

Wyłącz telefon, poproś domowników o nieprzerywanie i zakończ pracę po upływie ustalonego czasu. Po odpoczynku porównaj rozwiązania z zasadami oceniania. Oddziel braki wiedzy od pomyłek w rachunkach, jednostkach i odczytaniu polecenia. Przed kolejnym arkuszem przećwicz konkretną trudność.

Komentarz egzaminatorki: Po każdym arkuszu zapisz jedną zmianę, którą zastosujesz przy następnym, np. kontrolę jednostek przed podstawieniem danych.

Co sprawdzić tuż przed oddaniem arkusza z chemii?

Sprawdź kartę odpowiedzi, pominięte polecenia, wyniki końcowe oraz czytelność zapisów. Zakończenie obliczeń nie oznacza jeszcze, że wszystkie elementy odpowiedzi są na miejscu.

  • Porównaj zaznaczenia na karcie z właściwymi numerami zadań.
  • Sprawdź jednostki i dokładność wyników.
  • W równaniach skontroluj formę zapisu, bilans i warunki reakcji.
  • Przeczytaj uzasadnienia i usuń sprzeczne dopiski.
  • Sprawdź, czy nie została pusta część polecenia, na którą znasz odpowiedź.

Komentarz egzaminatorki: Najpierw sprawdź te elementy, przy których podczas próbnych arkuszy najczęściej zdarzały Ci się pomyłki.

Błędy zrobione podczas nauki mogą Ci teraz podpowiedzieć, na co uważać. Pracuj uważnie i podejmuj kolejne polecenia. Walcz o każdy punkt, który potrafisz zdobyć. Trzymam za Ciebie kciuki!

Jeśli chcesz przećwiczyć te zasady na zadaniach i nauczyć się zapisywać rozwiązania zgodnie z wymaganiami egzaminu, zapraszam Cię na mój kurs maturalny z chemii. Pracujemy nad rozumieniem chemii i sposobem przedstawiania odpowiedzi.

Źródła i aktualność informacji

[1] CKE, Informator o egzaminie maturalnym z chemii od roku szkolnego 2024/2025, s. 5–12: konstrukcja arkusza, czas pracy, zadania problemowe i zasady oceniania. Wykorzystano również egzemplarz z zaznaczeniami autorki.

[2] CKE, Komunikat o materiałach i przyborach pomocniczych w 2027 r., 20 sierpnia 2026 r., s. 4 i 7–9: przybory, kalkulator i rozróżnienie formuł egzaminu.

[3] CKE, Informacja o sposobie organizacji i przeprowadzania egzaminu maturalnego w roku szkolnym 2026/2027, wersja opublikowana w BIP po aktualizacji 14 września 2026 r., s. 13, 24–26 i 110–111: punktacja na wzorze okładki, karta odpowiedzi, tablice, dokument i woda.

[4] CKE, Wybrane wzory i stałe fizykochemiczne dla Formuły 2023, s. 9–12.

Praktyczne wskazówki i komentarze: Anna Pajdak, w tym materiał autorski „5 zasad rozwiązywania Arkuszy maturalnych”. Stan informacji: 29 września 2026 r.; przy przygotowaniach do kolejnego rocznika sprawdź nowe komunikaty CKE.